Cây thuốc bạc hà - Nhiều công dụng mà bạn không ngờ tới 2026

Các loại cây mang tên bạc hà

Rau thơm bạc hà

Rau thơm bạc hà là một loại gia vị quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam, mang hương thơm the mát đặc trưng. Không chỉ tô điểm cho các món ăn như gỏi, nem, phở, hay các loại nước chấm thêm phần hấp dẫn, loại rau này còn được biết đến như một vị thuốc bạc hà dân gian.

Nó có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy hơi và mang lại cảm giác sảng khoái, thư giãn. Sự hiện diện của rau bạc hà chính là nét điểm xuyết hoàn hảo, kết hợp hài hòa giữa hương vị và lợi ích sức khỏe cho mọi bữa ăn gia đình.

Cây bạc hà (dọc mùng)

Cây dọc mùng, còn được gọi là bạc hà ở miền Nam, là một loại rau đặc trưng trong ẩm thực Việt Nam. Tuy nhiên, điều quan trọng cần phân biệt: đây là một loại cây thân mềm, thuộc họ Ráy, hoàn toàn khác với cây bạc hà (mentha) có hương thơm the mát dùng làm thuốc và gia vị.

Phần cuống lá của dọc mùng được sử dụng phổ biến để nấu canh chua, canh cá, đem lại hương vị chua thanh, giòn sần sật đặc trưng. Khi chế biến, cần luộc sơ qua để loại bỏ hoàn toàn chất ngứa, đảm bảo an toàn và giữ được vị ngon đậm đà cho món ăn.

Cây bạc hà núi

Cây bạc hà núi, còn được biết đến với tên gọi dân dã là củ ráy rừng, là một loại thảo dược đặc hữu của vùng núi phía Bắc Việt Nam,  thường mọc hoang trên các sườn núi hoặc được đồng bào dân tộc trồng để làm thuốc. Khác với hai loại bạc hà cùng tên kể  trên, bạc hà núi sở hữu một hương thơm nồng nàn, hơi hăng đặc trưng của vùng núi rừng đại ngàn. 

Phần củ của nó được sử dụng như một vị thuốc bạc hà trong y học cổ truyền, thường dùng để ngâm rượu xoa bóp, giúp giảm đau nhức xương khớp, tê thấp rất hiệu quả. Tuy nhiên, cần hết sức lưu ý vì củ có chứa chất gây ngứa, đòi hỏi phải được sơ chế (phơi khô, ngâm nước) rất kỹ lưỡng trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn.

Tuy nhiên, khi nhắc đến bạc hà nói chung, người ta thường nghĩ ngay đến rau thơm bạc hà. Vì vậy ở những phần dưới đây chúng tôi xin phép chỉ đề cập đến rau thơm bạc hà.

Vị thuốc bạc hà có công dụng gì?

Công dụng của bạc hà trong ẩm thực

Đây là công dụng phổ biến nhất. Rau bạc hà với hương thơm the mát, đặc trưng giúp kích thích vị giác, khứu giác. Nó là thành phần không thể thiếu trong các món Việt như gỏi, cuốn, nem, phở, bún chả, hay các món ăn kèm nước chấm, giúp món ăn thêm phần hấp dẫn và cân bằng hương vị.

Công dụng của bạc hà trong chăm sóc sức khỏe

• Hỗ trợ tiêu hóa: Tinh dầu trong rau bạc hà giúp làm dịu dạ dày, giảm chứng đầy hơi, khó tiêu, buồn nôn. Ăn sống hoặc uống trà từ lá bạc hà sau bữa ăn rất có lợi.

• Giải cảm, thông mũi: Hương thơm the mát của bạc hà có tác dụng làm thông thoáng đường hô hấp, giảm nghẹt mũi, giúp tinh thần sảng khoái khi bị cảm cúm.

• Kháng khuẩn tự nhiên: Các hợp chất trong lá bạc hà giúp ức chế vi khuẩn, làm sạch răng miệng, mang lại hơi thở thơm mát và hỗ trợ ngăn ngừa sâu răng.

• Giảm căng thẳng: Hương thơm từ bạc hà có tác dụng an thần nhẹ, giúp thư giãn tinh thần và giảm căng thẳng hiệu quả.

Xem thêm: Xì gà Cohiba

Ứng dụng của bạc hà

Y tế và chăm sóc sức khỏe

• Thuốc và thực phẩm chức năng: Vị thuốc bạc hà là thành phần chính trong các loại thuốc ho, viên ngậm trị viêm họng, giúp làm dịu cổ họng, thông mũi. Nó cũng có trong các sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa, giảm đau bụng, đầy hơi.

• Sản phẩm giảm đau: Các loại cao xoa, dầu nóng, dầu xoa bóp chứa tinh dầu bạc hà (menthol) được dùng để giảm đau nhức cơ, xương khớp, đau đầu, vì nó tạo cảm giác mát lạnh, làm dịu cơn đau.

• Vật tư y tế: Được dùng trong một số loại kem đánh răng, nước súc miệng diệt khuẩn, và cả trong thuốc bôi ngoài da để giảm ngứa.

Thực phẩm và đồ uống

• Đồ uống: Bạc hà là hương vị phổ biến trong kẹo cao su, kẹo cứng, kem đánh răng... và là nguyên liệu trang trí, tạo hương cho các loại cocktail (như Mojito), trà, nước giải khát.

• Gia vị: Rau bạc hà tươi được dùng như một loại rau thơm ăn kèm trong nhiều món ăn Việt Nam như bún chả, gỏi, nem, phở, giúp tăng hương vị và kích thích tiêu hóa.

Mỹ phẩm

• Chăm sóc da: Tinh dầu bạc hà được thêm vào các sản phẩm sữa rửa mặt, mặt nạ để giúp làm sạch sâu, se khít lỗ chân lông và làm dịu da.

• Chăm sóc tóc: Có trong dầu gội đầu để giúp da đầu sạch sẽ, giảm gàu và mang lại cảm giác the mát, sảng khoái.

• Sản phẩm tạo hương: Tinh dầu bạc hà được dùng trong sản xuất nước hoa, xà phòng thơm, túi thơm... nhờ hương thơm tươi mát, giúp tinh thần thư giãn.

Đời sống gia đình

• Sản phẩm tẩy rửa: Hương bạc hà được thêm vào nước lau sàn, xà phòng giặt để tạo mùi thơm tươi mát cho không gian sống.

• Đuổi côn trùng: Tinh dầu bạc hà là một giải pháp tự nhiên giúp xua đuổi muỗi, kiến, gián một cách hiệu quả và an toàn.

• Thuốc lá: Các loại thuốc lá bạc hà có hương vị thường xuyên thêm tinh dầu bạc hà bởi hương thơm the mát của chúng có thể làm người dùng tăng cảm giác the mát, bớt hôi miệng.

Như vậy có thể thấy, vị thuốc bạc hà có rất nhiều lợi ích trong cuộc sống quanh ta, hãy trồng một ít quanh nhà để tạo cảnh quan cũng như làm một vị thuốc khi cần đến nhé! Choixiga chúc bạn một ngày nhiều niềm vui!